Categorie: Tiel

Broodjes dropping boven de Waalkade in Tiel, 5 mei 2017.

In het kader van de Bevrijdingsdag werden er vandaag allerlei activiteiten georganiseerd rondom de Waal tussen Tiel en Varik onder de noemer Tour de Waal. Poetische verhaalvertellingen, parachutisten sprongen omlaag, er waren speciale veldovens gemaakt en broodjes droppingen op verschillende plaatsen zoals hier in Tiel op de Waalkade.

Gevel van jamfabriek de Betuwe Tiel langs de Grote Brugsegrintweg.

Langs de Grote-Brugsegrintweg in Tiel staat de gevel van de jamfabriek “De Betuwe” nog overeind, jammer genoeg verscholen achter een ander gebouw, waardoor je het vanaf de weg niet goed kunt zien.
De geschiedenis van Tiel, en vooral de opkomst van Flipje gaat hand in hand met de jamfabriek die Flipje liet bedenken in de jaren 30. De jamfabriek heeft bestaan tot 1993, en was toen eigenlijk al vele jaren een schim van het oorspronkelijke bedrijf.

Oorspronkelijk een azijnfabriek, maakte de in 1879 aangestelde directeur Baesjou in 1884 kennis in Engeland met jam, en ging al snel over tot de productie van deze verduurzaamde vruchten (jam).

Het Betuwse fruit hoefde hierdoor niet meer geëxporteerd te worden en kon direct in de Betuwe verwerkt worden; na de Eerste Wereldoorlog kreeg men steeds meer concurrentie van andere bedrijven, en het was dan ook een zeer slimme zet van het bedrijf toen men halverwege jaren 30 met Flipje op de proppen kwam. Het bedrijf raakte hierdoor landelijk bekend, en de Betuwe kreeg hierdoor natuurlijk ook een flinke oppepper.

In de Tweede Wereldoorlog raakte de fabriek zwaar beschadigd door de bombardementen, en het grote gebrek aan grondstoffen zorgde tevens voor grote problemen. In 1948 was de fabriek reeds hersteld en in 1950 ontving men Koninklijk bezoek; 2 jaar later ontving de fabriek het predicaat Koninklijk.

In 1965 werd het bedrijf onderdeel van Unilever, en werd het Betuwe in de naam steeds internationaler met de import van fruit uit de rest van de wereld naar Tiel; de verkoop van jam stagneerde in de loop der jaren en in 1987 kocht Hero uit Breda de fabriek; 6 jaar later kon de fabriek sluiten.

Hoewel Flipje vele jaren not done was in Tiel, heeft Tiel als fruitstad, en Flipje als bijbehorend icoon marketing technisch in de loop der jaren een grote comeback gemaakt; Flipje bleek van steeds grotere waarde voor de positionering van de stad, omdat het icoon bijna archetypisch met de Betuwse streek verbonden is geraakt.

Koolzaad langs de Kanaalstraat en sluizen in Tiel.

Overal duikt het krachtig gele koolzaad op uit de grond, hele weilanden worden er mee versierd, langs de autosnelweg staat het, en langs de slootjes. De kleur straalt vrolijkheid uit en hier langs de sluizen aan de Kanaalstraat waan je je even weg uit Tiel, je bent ook aan de rand van de stad, terwijl de Praxis en andere bouwmarkten om de hoek gevestigd zijn.

Zinder wordt de naam van de Westluidense Poort Tiel.

Terwijl ik dacht dat het gebouw gewoon Westluidense Poort zou gaan heten, hoorde ik afgelopen week dat de nieuwe naam “Zinder” gaat worden, een afkorting van Zinderend. Het past op zich wel bij een gebouw wat toch al een beetje een vreemde eend in de bijt is in Tiel, met een binnenstad waar verder geen moderne gebouwen te vinden zijn – de naam completeerd dat gevoel wel een beetje. Dit is ook wel goed, het is tenslotte een cultureel gebouw, en cultuur hoort zich buiten de geschreven lijnen te begeven.

Hollandse lucht boven het Inundatie-Kanaal in Tiel

Een prachtig intens blauw dook op tussen de zoëven nog met donkergrijze wolken gevulde lucht, het groen van de bomen, struiken en gras worden steeds intenser, vol levenslust groeien de bladeren, en grassprieten omhoog, gevoed door de flinke regenbuien die overtrekken. Hier langs het Inundatie-Kanaal in Tiel, zie je het altijd veranderende wolkenspel als een film voor je af spelen.